De ontwikkeling van werk richting pensionering

Van werk naar werking

In mijn werk met medewerkers boven de 55 jaar merk ik dat mensen zwaar op de hand worden als het over hun functiebeschrijvingen gaat, over waar de knelpunten zitten in hun werk. Maar de ogen lichten op als ze me vertellen wat ze zo leuk, interessant en inspirerend aan hun werk vinden.

In feite praten ze dan over de betekenis van hun werk voor henzelf en anderen, over hoe ze dan in hun element zijn, over de werking die ze zo hebben. Wat kunnen oudere medewerkers zelf doen om in hun element te komen? En hoe kan je als hun leidinggevende hen begeleiden.

Het sluipende gevaar van medewerkers in hun laatste werkfase
Veel oudere medewerkers hebben een lange staat van dienst. Vaak hebben ze zich ingesteld om rond hun 60ste (na 40 dienstjaren) met pensioen te gaan. De ontwikkelingen van de laatste tien jaar hebben ertoe geleid dat ze langer moeten doorwerken als ze een aardig pensioen willen opbouwen. Voor sommigen is dit vijf jaar later dan hun oorspronkelijk gedachte pensioendatum!

Daarnaast zijn er aan de lopende band reorganisaties. Die voor gevoelens van onzekerheid, stress en zelfs rouw zorgen. Rouw omdat ze gewaardeerde collega’s verliezen en het bedrijf ingrijpende veranderingen ondergaat. Vaak worden deze ervaren als ‘oude wijn in nieuwe zakken’, ‘dit hebben we al drie keer meegemaakt’. Het zijn veelgehoorde uitspraken.

Deze ontwikkelingen brengen het gevaar met zich mee dat medewerkers ‘afhaken’ en min of meer psychisch al met pensioen zijn.

De meerwaarde van medewerkers in hun laatste werkfase
Maar medewerkers zijn net mensen. Als je hen vraagt wat prettig is aan hun werk, lichten hun ogen op en aarzelen ze niet om veel zaken op te noemen. Ze hebben een aantal functies in hun organisatie doorlopen, hebben daar veel geleerd en weten ook waar ze goed in zijn.
‘Ja als ik zou mogen doen wat ik het liefst wil!’ en dan komen er voorbeelden: jonge collega’s inwerken, vliegende keep zijn bij problemen, interim bij complexe projecten. Niet altijd duidelijke functiebeschrijvingen.

Het gaat in deze laatste werkfase langzamerhand van werk naar werking: wat kan jij betekenen voor jouw (werk)omgeving, welke rol heb jij? Dit zijn vragen die ik vaak stel.
Dan gaat het niet meer om ingewikkelde (vaak Engelstalige) functiebenamingen maar meer om de rollen die er ook al in de Middeleeuwen waren, zogenaamde oerfuncties. Hierbij kan je denken aan oerfuncties van leidinggeven (dorpsoudste of kapitein), of handhavers van de orde (soldaat of diplomaat), van zorg of dienstbaarheid ( vroeger vooral nonnen), of kunst en vermaak (hofcomponisten en narren), of een echte ambachtsman (zoals bakker of boerin) en natuurlijk de geestelijke zorg als gids of filosoof. Deze Middeleeuwse functies zijn prachtig uitgewerkt in het boek: Dagboek van de Ziel, van Bertie Hendriks en Mirjam Tirion. [i]

Vanuit Odyssee ondersteun ik de oudere medewerkers om hun oerfunctie zo duidelijk mogelijk te krijgen. Oerfunctie in de zin van wat ze ten diepste zijn en nu kunnen inzetten, in hun werk, in hun leven. Dan zijn ze namelijk van de grootste waarde voor hun werk en omgeving. Omdat ik geloof dat je daar zelf blij en gelukkig van wordt en dat ook uitstraalt op je omgeving.

De functie van de manager in deze laatste werkfase
Ik merk dat in deze coronatijd veel mensen maar ook organisaties zich herbezinnen op waartoe zij ‘op aarde zijn’. Het is daarom van belang om enerzijds als organisatie eventuele bijstellingen te formuleren. Anderzijds ook de tijd te nemen om contact te hebben met je medewerkers om het gesprek aan te gaan over loopbanen en talenten. Ook bij oudere medewerkers. Wat kan iemand bieden, wat heeft de organisatie nodig aan kracht en werking.
Je kan ze deze vraag nu al stellen, terwijl ze thuis zijn.

Als je bereid bent dat gesprek aan te gaan, kunnen veel medewerkers tot aan hun pensioenleeftijd of zelfs langer van veel waarde zijn voor hun werk. Dan gaat het van werk naar werking van de persoon!
 

[i] Bertie Hendriks en Mirjam Tirion-Ietswaart. Dagboek van de ziel. Itip School Voor Leven En Werk. 2013
Geschreven door Anneroos Gerrtisen Bekijk profiel