Een eerlijk verhaal over verlies, rouw en werk.

Ik kan me nog herinneren dat ik rond mijn 54e meldde: ‘Toch bijzonder dat ik nog helemaal niet met verlies van dierbaren te maken heb gehad. Mijn ouders leven nog, mijn broers en zus, alle schoonfamilie.’ Nu, ik heb het geweten. In de afgelopen 12 jaar zijn mijn partner en vijf mensen uit mijn familie overleden. Rouw is een onderdeel van mijn leven geworden.

Niet voor niets wordt rouwen rouwarbeid genoemd. Er is heel veel energie en moed nodig om alles onder ogen te zien. Het verlies van een zeer dierbare brengt zoveel gevoelens met zich mee. Gevoelens die je van tevoren bijna niet kunt bedenken. Gemis, heel erg groot gemis, zo diep in de put zitten dat je niet meer verder wilt leven. Maar ook plezier. Plezier in kleine dingen zoals een ontluikend voorjaar, kunnen lachen om gekke uitspraken van kinderen. En ook voluit kunnen lachen met vriendinnen. Soms schaamte dat plezier er ook is, terwijl je zo’n groot verdriet hebt. Ja, het is er allemaal. Mij hielp het dat in mezelf te herkennen en erkennen.  Dat je alle krochten van je ziel en lijf leert te onderzoeken op wat zich aandient. En die net als in een stevige storm, leert te doorstaan. Wetende dat er ook weer andere momenten zullen komen.

Dit gebeurt nog allemaal binnenin je.

Een heel ander verhaal is hoe de omgeving op je reageert. Dat kan heel invoelend en belangstellend zijn. Maar ook zullen er volkomen foute opmerkingen komen. Je weet wel dat dat vaak uit ongemak gebeurt en vaak niet zo bedoeld is. Maar zulke foute opmerkingen komen wel hard aan. Nog erger zijn mensen die niets meer durven te zeggen of te schrijven, die geen contact meer onderhouden.

Ook daar is weer werk aan de winkel voor je. Om heel genuanceerd te blijven voelen of je gepamperd wordt en dat prettig vindt of dat je dat juist niet wil.

Het verschil met een scheiding eerder in mijn leven heb ik als groot en bizar ondervonden. Bij een scheiding is er nauwelijks aandacht voor je; dat is toch wat je zelf wilde, zegt men dan. Ook aan een scheiding zitten rafelige gevoelens vast waar lastig mee te dealen is. Ook daar heb je met verlies te maken, maar daar moet je dan maar mee door en het liefst zonder daar aandacht voor te vragen.

Bij rouw komt er een ander mechanisme bij. Mensen hebben opvattingen over wat zij denken dat nodig en goed is voor je en die zijn soms helemaal niet ondersteunend.

Zo ook bij terugkeer naar je werk.

Mensen kunnen en zullen heel verschillend reageren. Soms uit weinig compassie, soms uit ongemak. Maar ook zijn er werksituaties bekend die als een warm bad worden ervaren, waar rouwenden ruimte kregen om zelf een goed gewogen evenwicht te bereiken tussen verlies erkennen en weer aan een werktoekomst werken.

Toch zullen er veel momenten zijn waarop je je eenzaam of erg alleen voelt. Het kan helpend zijn om in stilte te zijn, een boek over het onderwerp rouw te lezen, iets fysieks aan te pakken, met vrienden iets te gaan doen of met lotgenoten uit te wisselen.

Bij Odyssee bieden we je de mogelijkheid om tijdens het seminar ‘rouw en werk’ samen met lotgenoten ervaringen uit te wisselen, na te denken en plannen te bedenken hoe om te gaan met zowel je rouw als je werk.

Anneroos Gerritsen

Geschreven door Anneroos Gerritsen Bekijk profiel