Met pensioen? Op onze eigen manier en ons eigen moment!

We hebben dit jaar een mijlpaal gepasseerd. Voor het eerst zijn meer dan honderdduizend 70‑plussers betaald aan het werk. Zijn dat er veel? Niet als je het afzet tegen de 2,2 miljoen 70‑plussers die er überhaupt in Nederland zijn. Maar hun aantal groeit wel snel, 20% meer dan vorig jaar.

290 duizend

Tel je de 65‑plussers mee, dan zijn er 290 duizend betaald aan het werk. Niet per sé in volle banen, de meesten werken parttime. Het zegt iets over de keuzes die we tegenwoordig maken rond het einde van onze loopbaan. We doen dat steeds meer op onze eigen manier en ons eigen moment.

65 de norm

Ons stelsel van pensioen en AOW dateert uit de tijd dat onze grootouders met pensioen gingen. Stoppen op je 65-ste was toen een geaccepteerde norm, dat de meeste mensen goed paste. Voor de huidige generatie oudere werknemers is dit vaste stelsel vaak een keurslijf. Ikzelf behoor ook tot deze categorie. Ik train en begeleid mensen aan het eind van hun loopbaan en rond hun pensionering. In mijn werk hoor ik verhalen over de eigenzinnige keuzes die onze generatie gewend is in het leven te maken en die best mogen afwijken van wat gangbaar is. Die eigenzinnigheid geldt ook voor het eind van het werkzame leven.
 

Nieuwsuur

Half augustus heeft het programma Nieuwsuur van de NOS vijf mensen geportretteerd in het laatste jaar van hun loopbaan. Vijf mooie verhalen over zeer diverse afwegingen en keuzes. De uitzendingen zijn terug te vinden bij de NOS met het trefwoord uitgewerkt.

Minder te besteden

Jeroen (51) verkocht zijn bedrijf en geniet nu van het leven. “Het fijnste is, dat ik nu niets meer hoef, vergaderen, ’s ochtends de file in. Ik heb nu minder te besteden, maar doordat ik meer tijd heb, kan ik makkelijk met minder geld toe.”
Willem (69) is rechter en moet binnenkort stoppen, als hij 70 wordt, want dat staat in de wet. Hij vindt het pijnlijk dat hij niet meer kan doen wat hij vooral heel erg leuk vindt: zijn werk op de rechtbank. Terwijl hij fysiek en mentaal nog perfect in orde is.

Zwaar werk

Eric (59) werkt bij Prorail; hij onderhoudt het spoor. Fysiek zwaar werk. Hij moet nog acht jaar tot zijn AOW, maar gaat beslist eerder stoppen, want anders houdt hij het niet vol.
Walter (69) heeft twee jonge kinderen en vindt stoppen geen optie. Want zijn pensioen en AOW leveren te weinig inkomen op. “Had ik vroeger maar meer opzij moeten zetten. Maar ja, ik heb wel altijd voluit geleefd.”
Eugène (69) stopt met zijn meubelzaak, dat al een paar generaties in de familie is. Hij is ziek geworden en moest deze keuze maken. “De zaak was mijn leven, maar mijn gezondheid gaat uiteindelijk voor.”

Verlangen

Wat al deze verhalen gemeen hebben is een verlangen en een dilemma. Het verlangen is voor de een verbonden te blijven met het werk of beroep en voor de ander er juist los van te komen en ruimte te maken voor andere zaken in het leven. Het dilemma heeft te maken met de spelregels en randvoorwaarden rond het stoppen met werken en het pensioen.

Pensioenstelsel

De keuzemogelijkheden in je pensioen zijn gelukkig al veel ruimer dan in de tijd van onze grootouders. Maar, ze zijn nog steeds beperkt. De leeftijd waarop iemand AOW krijgt staat vast. Niet meer 65 jaar voor iedereen, maar afhankelijk van je geboortedatum is jouw AOW-leeftijd een vast gegeven. Aan je pensioen kun je al eerder beginnen, je maandelijkse pensioenuitkering wordt dan wel minder.

Ambities

Het pensioenstelsel veronderstelt dat we rond onze AOW-leeftijd lichamelijk en geestelijk zover op zijn, dat we maar beter kunnen stoppen met werken. Het is natuurlijk een groot goed dat onze samenleving deze voorziening heeft mogelijk gemaakt. Maar het is ook de vraag of dit iedereen in deze vorm past. Onze kalenderleeftijd zegt bijzonder weinig over onze lichamelijke en geestelijke conditie, laat staan over onze ambities, wensen, dromen en behoeften. Waar voor de één betaald werk nog een aantrekkelijk perspectief biedt, is dat voor de ander eigenlijk geen optie meer.

Zelfinzicht

Het is de kunst deze omstandigheden rond werk en pensioen zo te kneden, dat het jou helemaal past. Dat vraagt om te beginnen zelfinzicht, in wat er belangrijk is in je leven. En vervolgens in de vraag of betaald werk daar in past en zo ja hoe en in welke mate. Tenslotte is het zaak de mogelijkheden van onder andere pensioen en AOW in beeld te krijgen. Op deze manier kun je zelf regie voeren over de laatste fase van de loopbaan en de periode daarna. Wil je je voorbereiden op deze ingrijpende periode, dan is het slim om een Pensioen in Zicht-cursus te volgen. Lees hier eens wat dat inhoudt.

Geschreven door Hans de Jong Bekijk profiel