De OR van een middelgroot ziekenhuis geeft tijdens een voorgesprek voor een tweedaagse training aan dat er vanuit de organisatie de laatste tijd veel signalen van onvrede komen. Er wordt veel gemopperd en minder betrokkenheid getoond. Het is moeilijk om precies te zeggen waar het om gaat, maar wat er volgens de OR-leden gemist wordt, is de ‘bezieling’, de lol in en het enthousiasme voor het werk. De balans lijkt te veel door te slaan naar ‘verzakelijking’, naar het behalen van productiedoelstellingen in plaats van naar tevreden klanten en personeel. Tijdens de training, die ongeveer 4 weken later gepland staat, wil de OR deze signalen bespreken met de bestuurders.
We besluiten tijdens het voorgesprek dat het noodzakelijk is om het ‘gevoel van heersende onvrede’ nader te gaan onderzoeken. Om in dit gesprek met de directie goed beslagen ten ijs te komen dient het duidelijk te worden waar deze signalen naar verwijzen. Ik stel voor een korte vragenlijst op te stellen die door alle 13 OR-leden persoonlijk aan ongeveer 10 collega’s zal worden uitgereikt. We noemen het een ‘onderzoek naar arbeidsvitaminen’ (11 vragen naar de mate waarin medewerkers werkkenmerken zoals regelmogelijkheden, gebruik van kennis en vaardigheden, sociale steun, afwisseling en arbeidsvoorwaarden ervaren).
Na ruim een week hebben de OR-leden 111 ingevulde vragenlijsten terug, met een schat aan informatie! Het blijkt dat de ziekenhuismedewerkers nog steeds plezier hebben in het werk, het werk inhoudelijk nog steeds uitdagend genoeg vinden en ook de werksfeer waarderen. Slechter scoren de waardering die medewerkers ervaren, vooral van de leidinggevende, en hun gevoel van betrokkenheid bij de organisatie. Ik verwerk de gegevens in een Excel-bestand en maak er een mooie Power Point Presentatie van. Tijdens de training bezint de OR zich op mogelijke interventies. Het wordt de tweede dag geen klaagzang tegenover de directie. Wel een sterk verhaal van de bevindingen, met plussen en minnen én met een aantal constructieve aanbevelingen aan de directie. De bestuurders zijn onder de indruk van het pleidooi van de OR en maken afspraken om in een volgend overleg hierover door te praten.